Skip to content

Latest commit

 

History

History
170 lines (92 loc) · 17.7 KB

File metadata and controls

170 lines (92 loc) · 17.7 KB

Folium IIr

IN principio creauit deus celum et terra[m]. Terra autem erat inanis [et] vacua. [et] tenebrae era[n]t sup[er] faciem abissi. et sp[irit]us d[omi]ni ferebat[ur] sup[er] aq[ua]s.1

Moyses2 diuinus [propheta] at[que] historic[us]. q[ui] fere troianu[m] bellu[m]3 septinge[n]tis a[n]nis antecessit edocet. quo[m] de[us] machinator constitutor[que] re[rum]. cu[m] hoc op[us] adoriretur: fecit p[ri]mu[m] o[mn]i[u]m celu[m]: et i[n] s[u]blime suspe[n]dit: q[uo]d e[ss]et sedes ipsi[us] dei [con]ditoris: deinde terra[m] fundavit: ac celo s[u]bdidit.

Tenebras aut[em] co[n]stituit i[n] terra.

Nihil e[ni]m p[er]se [con]tinet lumi[ni]s: nisi accipiat a celo.

In q[uo] posuit luce[m] p[er]enne[m]: [et] superos [et] vita[m] p[er]petuam.

Et [con][tumacia]4 in terra tenebras [et] inferos [et] morte[m].

Moyses v[erb]o5 cu[m] deu[m] creasse [con]memorat tres errores Platonis6 .s[cilicet]. Arestotilis7 [et] epicuri8 elidit.

Plato e[ni]m ab eterno deu[m] ydeas ylen9.

Et in p[ri]ncipio de yle mu[n]du[m] fuisse factu[m] testa[tur]. ylen greci p[ri]ma[m] materia[m] re[rum] no[n] formatam appella[n]t.

Qua visibilia hec eleme[n]ta formata sunt. q[uae] q[ui]da[m] [con]cordia [con]ueniu[n]t.

A[li]u[n]t[que] ceteri de materia [et] forma: aut de athomis factis fuisse: de[us] t[ame]n mu[n]du[m] sine p[re]iace[n]ti [et] p[re]p[er]ata materia creavit: cu[m] prude[n]tissim[us] esset ad excogita[n]du[m]: [et] ad facie[n]du[m] solertissimus ante[que]m ordiret[ur] hoc opus mu[n]di. quam pleni [et] [con]summati boni fons i[n] ip[s]o erat: vt ab eo bono tam[que]m riu[us] ordieret[ur].

Angelos i[n] p[ri]ncipio o[mn]i[u]m creatura[rum] p[ri]mordiales fecit. [et] ex eo q[uo]d n[]10 e[st]: q[uorum] p[er] eternitate[m] fort[is] e[st]: p[er] fortitudine[m] p[o]t[est]at[is] i[n]mense: q[uam] fine ac mo[do] caret: sic[ut] vita facturis.

Quid ergo miru[m] si facturus mu[n]du[m]: p[ri]us materia[m] de q[ua] faceret p[re]p[er]avit: ex eo q[uo]d no[n] erat.

Q[uo]d intellexeru[n]t forte [et] saraceni dicentes.

Eductos a[n]gelos a deo de tenebris ad luce[m]: ad i[n]pletosq[ue] eterna leticia.

In q[ui]busda[m] t[a]m[en] indolis diui[n]e stirpis no[n] perma[n]sit.

Auctore[m] hui[us] rei ex bono p[er] se malu[m] effectu[m] greci diabolu[m] appelant: nos crimi[n]atore[m] vocam[us].

Terra erat i[n]anis (vt tra[n]stulit diu[us] Hiero11. v[el]12 vt septinge[n]ta13) inuisibil[e] [et] i[n]co[m]posita:

Qua[m] p[ro] sui [con]fusio[n]e abyssum vocat: qua[m] [et] greci chaos dicu[n]t.

Abyssum vocat terra[m] .i[d est]. materia[m] trino dime[n]su i[n] altissimas profunditates extensam: de hoc etia[m] Ouidi[us]14 meminit.

Ante mare [et] terras [et] q[uo]d tegit o[mn]ia celu[m]. Un[us] erat toto nature vult[us] in orbe. Que[m] dixere chaos rudis indigestaq[ue] moles. Nec q[ui]cq[uam] nisi po[n]dus iners: [con]gestaq[ue] eode[m]. No[n] bene iu[n]ctaru[m] discordia femina reru[m]. Nullus ad huc mu[n]do p[re]bebat lumina titan.15

Et sp[irit]us d[omi]ni: organu[m] diuine artis ferebat[ur] sup[er] aquas: ut volu[n]tas architecti cu[m] cuncta ad faciendu[m] disponit.

Cu[m] p[er]fecta sint opera dei.

Creatio re[rum] senario numero explicatur.

Cuius partes. unu[m]: duo: tria sunt. que in trigonu[m] surga[n]t.

In primo creatione[m].

In secundo [et] tercio dispositione[m].

In reliquis ornatum Moyses per opera sex die[rum] ostendit.

References

Ackermann, J. F. (1810). De Platonico Systemate Coelestium Globorum Et de Vera Indole Astronomiae Philolaicae. Heidelberg: Engelmann. https://doi.org/10.3931/e-rara-2881

Aristoteles. (1325). Metaphysica et Physica utraque novae translationis. Borgh. 236. Vatican: Biblioteca Apostolica Vaticana. https://digi.vatlib.it/view/MSS_Borgh.236

Aristoteles, & Clichtoveus, J. (1510). Commentariorum metaphysice introductio in metaphysicos libros Aristotelis: in hoc opere continentur totius philosophie naturalis paraphrases: adiectis ad litteras scholiis declarate & hoc ordine digeste; introductio in libros physicorum... Parisiis: ex officina Henrici Stephani. https://doi.org/10.3931/e-rara-25809

Aristoteles, & Theophrastus. (1608). Aristotelis Stagiritae Metaphysicorum libri XIIII. Theophrasti Metaphysicorum liber: quorum omnium recognitionem et additamentum versa pagina ostendit. Genevae: apud Jacobum Stoer. https://doi.org/10.3931/e-rara-56887

Bagster, S. (publ.). (1870). The Septuagint Version of the Old Testament, with an English Translation; and with Various Readings and Critical Notes. London: Samuel Bagster; Sons. https://books.google.com/books?id=wMUUAAAAQAAJ

Baker, R. G. (2010). Review of the Five Books of Moses: A Translation with Commentary, by R. Alter. Brigham Young University Studies, 49(1), 180–83. http://www.jstor.org/stable/43044772

Barnes, W. R. (1981). The Trojan War in Valerius Flaccus’ Argonautica. Hermes, 109(3), 360–70. http://www.jstor.org/stable/4476220

Bergren, T. (2017). Plato’s "Myth of Er" and Ezekiel’s "Throne Vision": A Common Paradigm? Numen, 64(2/3), 153–82. http://www.jstor.org/stable/44505333

Boas, G. (1948). Fact and Legend in the Biography of Plato. The Philosophical Review, 57(5), 439–57. http://www.jstor.org/stable/2181715

Böckh, A. (1852). Untersuchungen Über Das Kosmische System Des Platon: Mit Bezug Auf Hrn. Gruppe’s Kosmische Systeme Der Griechen ; Sendschreiben an Alexander von Humboldt. Berlin: Verlag von Veit & Comp. https://doi.org/10.3931/e-rara-90691

Brenton, L. C. L. (1971). The Septuagint with Apocryphia: With an English Translation, and with Various Readings and Critical Notes. Peabody, Massachusetts: Hendrickson Publishers. https://books.google.com/books?id=emjouQEACAAJ

———. (1986). The Septuagint with Apocrypha: Greek and English. Companion Texts for Old Testament Studies. Peabody, Massachusetts: Hendrickson Publishers. https://books.google.com/books?id=xsrYAAAAMAAJ

Bruni, L. (1472). Epistolae. Paris: Ulrich Gering, Martin Crantz und Michael Friburger. https://doi.org/10.3931/e-rara-25443

Cappelli, A. (1928). Lexicon Abbreviaturarum: Wörterbuch lateinischer und italienscher Abkürzungen. 2nd ed. Leipzig: Verlagsbuchhandlung von J. J. Weber. https://archive.org/details/LexiconAbbreviaturarum

Carter, J. W. (2019). Introduction to Hylomorphic Psychology. In Aristotle on Earlier Greek Psychology: The Science of Soul, 1–18. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108646321.001

Cobet, J. (2009). Orosius’ Weltgeschichte: Tradition Und Konstruktion. Hermes, 137(1), 60–92. http://www.jstor.org/stable/40379081

De Columnis, G., & Mair, H. (1510). Ein Hübsche Histori von Der Künigclichen Stat Troy Wie Si Zerstorett Wart. Strassburg: s.n. https://doi.org/10.3931/e-rara-79840

De Witt, N. W. (1932). Notes on the History of Epicureanism. Transactions and Proceedings of the American Philological Association, 63, 166–76. http://www.jstor.org/stable/283212

———. (1954). Epicurus and His Philosophy. Minnesota: University Press. http://www.jstor.org/stable/10.5749/j.cttts81p

Edelman, D. V., Davies, P. R., & Nihan, C. (2012). Opening the Books of Moses. BibleWorld. Stocksfield, United Kingdom: Acumen Publishing. https://www.cambridge.org/core/books/opening-the-books-of-moses/D36FA234EB9EF169006A975102EE1220

Ficinus, M. (1517). Platonis Opera. Venetiis. https://doi.org/10.3931/e-rara-69682

Ficinus, M., & Grynäus, S. (1546). Omnia Divini Platonis Opera. Basileae: In officina Frobeniana. https://doi.org/10.3931/e-rara-5114

Finley, M. I., Caskey, J. L., Kirk, G. S., & Page, D. L. (1964). The Trojan War. The Journal of Hellenic Studies, 84, 1–20. https://doi.org/10.2307/627688

Foresti, G. F. (1492). Supplementum Chronicarum. Novariensis: Bernardinus Rizus. https://books.google.com/books?id=ei9TruMbYCkC&printsec=frontcover

Haight, E. H. (1947). The Tale of Troy: An Early Romantic Approach. The Classical Journal, 42(5), 261–69. http://www.jstor.org/stable/3292066

Inwood, B. (1981). The Origin of Epicurus’ Concept of Void. Classical Philology, 76(4), 273–85. http://www.jstor.org/stable/270296

Jiménez de Cisneros, F. (1517). Biblia Polyglotta Complutensis. Complutum: Arnaldo Guillén de Brocar. https://doi.org/10.3931/e-rara-46695

Jowett, B. (1888). The Republic of Plato. 3rd ed. Oxford: At the Clarendon Press. https://archive.org/details/a604578400platuoft/

Koslicki, K. (2008). The Structure of Objects. New York: Oxford University Press. https://philpapers.org/rec/KOSTSO-2

Leuchter, M. (2019). Moses Between the Pentateuch and the Book of the Twelve. Hebrew Union College Annual, 90, 163–84. https://www.jstor.org/stable/10.15650/hebruniocollannu.90.2019.0163

Manning, G. (2013). The History of "Hylomorphism". Journal of the History of Ideas, 74(2), 173–87. http://www.jstor.org/stable/43291297

McPherran, M. L., & Fraser, S., ed. (2011). Plato’s ’Republic’: A Critical Guide. Cambridge: University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511763090

Martin, C. T. (1910). The Record Interpreter : A Collection of Abbreviations, Latin Words and Names Used in English Historical Manuscripts and Records. 2nd ed. London: Stevens and sons, limited. https://archive.org/details/recordinterprete00martuoft

Meister, F. (1872). Dictys Cretensis Ephemeridos Belli Troiani. Lipsiae: In Aedibus B. G. Teubneri. https://archive.org/details/dictyscretensise00dictuoft/

Monasterii Wirimutham-Gyruum. (716 AD). Codex Amiatinus / Biblia Sacra / Bibbia Amiatina. Kingdom of Northumbria, England: publisher not identified. https://www.loc.gov/item/2021668243

Ovidius, N. P. (1515). P. Ovidii Metamorphoseon Libri XV: ; in Fronte Denique Operis Vita Ovidii Ex Ipsius Operibus [Ab Aldo m.] : Index Fabularum, Et Caeterorum, Quae in Hoc Libro Continentur, Secundum Ordinem Alphabeti. Argentorati: ex aedibus Matthiae Schurerii. https://doi.org/10.3931/e-rara-35248

Raaflaub, K. A. (1998). Homer, the Trojan War, and History. The Classical World, 91(5), 386–403. http://www.jstor.org/stable/4352106

Semple, W. H. (1965). St Jerome as a Biblical Translator. Edited by Hall, R. Bulletin of the John Rylands Library, Manchester, 48(1), 227–43. https://jstor.org/stable/community.28211847

Simpson, W. (2023). Hylomorphism. Elements in the Philosophy of Biology. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009026475

Skrzypek, J. (2017). Three Concerns for Structural Hylomorphism. Analytic Philosophy, 58(4), 360–408. https://doi.org/10.1111/phib.12104

Sparks, H. F. D. (1970). Jerome as Biblical Scholar. In The Cambridge History of the Bible, edited by Ackroyd, P. R., & Evans, C. F., 1:510–41. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CHOL9780521074186.017

Steiner, G. (1951). Source-Editions of Ovid’s Metamorphoses (1471-1500). Transactions and Proceedings of the American Philological Association 82: 219–31. http://www.jstor.org/stable/283435

Trapezuntio, G. (1453). Platonis Legum libri XII atque Epinomis Latino sermone a Georgio Trapezuntio translata. Vat.lat. 2062 ed. Vatican: Biblioteca Apostolica Vaticana. https://digi.vatlib.it/view/MSS_Vat.lat.2062

Walker, I. (1982). The Problem of Evil and the Activity of God. New Blackfriars, 63(739), 25–31. http://www.jstor.org/stable/43247256

Wasserstein, A. (1978). Epicurean Science. Hermes, 106(3), 484–94. http://www.jstor.org/stable/4476074

Weisheipl, J. A. (1979). Albertus Magnus and Universal Hylomorphism: Avicebron a Note on Thirteenth-Century Augustinianism. The Southwestern Journal of Philosophy, 10(3), 239–60. http://www.jstor.org/stable/43155504

Ulrich, J. C., & Holzhalb, J. R. (1756). Biblia, das ist, die ganze Heilige Schrift Alten und Neuen Testaments, aus den Grundsprachen treulich wol verteutschet. Zürich: bey Conrad Orell und Comp. https://doi.org/10.3931/e-rara-65699

Footnotes

  1. Genesis 1:1-2, s. Jiménez de Cisneros (1517, fol. ar), also c.f. Foresti (1492, fol. a2r).

  2. wrote the first five books of the Bible, Old Testament, Law (Genesis, Exodus, Leviticus, Numbers, Deuteronomy), c.f. Baker (2010), Edelman et al. (2012) or Leuchter (2019).

  3. s. de Columnis and Mair (1510), Meister (1872), Haight (1947), Finley et al. (1964), Barnes (1981), Raaflaub (1998) or Cobet (2009).

  4. or "[con][trarium]", s. Cappelli (1928, p. 60-61).

  5. or "v[er]o", c.f. Cappelli (1928, p. 395).

  6. s. Trapezuntio (1453), Bruni (1472), Ficinus (1517), Ficinus and Grynäus (1546), Ackermann (1810), Jowett (1888), also Böckh (1852), Boas (1948), McPherran and Fraser (2011), Bergren (2017).

  7. Aristoteles (1325), Aristoteles and Clichtoveus (1510), Aristoteles and Theophrastus (1608).

  8. s. de Witt (1932, 1954), Wasserstein (1978), Inwood (1981), also Walker (1982).

  9. c.f. Skrzypek (2017, p. 260), also Weisheipl (1979), Koslicki (2008), Manning (2013), Carter (2019), Simpson (2023).

  10. ambiguous "ñ", "n[on]" also "e[n]im", "n[omen]", "n[atura]" etc. (c.f. Martin, 1910, p. 91; Cappelli, 1928, p. 230).

  11. s. Semple (1965), Sparks (1970).

  12. or "v[a]l[ete]", v[ide]l[icet], res., c.f. Cappelli (1928, p. 392).

  13. 700(!), Septuaginta (LXX), c.f. Monasterii Wirimutham-Gyruum (716 AD), Jiménez de Cisneros (1517), Ulrich and Holzhalb (1756), Bagster (1870), Brenton (1971, 1986).

  14. Ovidius (1515), Steiner, G. (1951).

  15. c.f Foresti (1492, fol. a2r), Ovidius (1515, fol. IIr).